De binnenkant van de wc-pot maak je schoon door eerst water weg te laten lopen zodat je bij
de waterrand kunt, daarna kalkaanslag en urinesteen onder en net boven de waterlijn te
behandelen met een zuurhoudend toiletreinigingsmiddel en een toiletborstel, en het geheel
goed door te spoelen.
De waterrand is de rand net onder de rand van de pot waar het spoelwater normaal blijft
staan. Daar hecht kalk en urinesteen het snelst, omdat het oppervlak vaker vochtig is dan
droog. Met de juiste aanpak en wat geduld krijg je ook een hardnekkige, verkleurde rand weer
schoon.
Benodigdheden
- ✓ Toiletborstel met stevige haren
- ✓ Zuurhoudend ontkalkings- of toiletreinigingsmiddel (zie het overzicht van schoonmaakmiddelen)
- ✓ Rubber handschoenen
- ✓ Eventueel een puimsteen of wc-steen voor hardnekkige urinesteen
- ✓ Geschatte tijd: 15-20 minuten, bij hardnekkige aanslag met inwerktijd 1-8 uur
Stappenplan
Dit stappenplan richt zich specifiek op de waterrand en de kalk- en urinesteenaanslag onder
de waterlijn, niet op de bril of de buitenkant van de pot.
-
1
Laat het waterniveau zakken
Spoel door en houd de klep van de stortbak even dicht of schep een deel van het water weg, zodat de volledige waterrand en de aanslag daaronder zichtbaar en bereikbaar worden.
-
2
Breng het zuurhoudende middel aan onder de waterlijn
Verdeel het middel met de toiletborstel langs de hele waterrand en laat het inwerken volgens de aanwijzingen op de verpakking, meestal enkele minuten tot een paar uur.
-
3
Borstel de waterrand grondig onder de rand door
Werk met stevige, korte bewegingen juist onder de bovenrand van de pot, waar kalk en urinesteen zich het dichtst opstapelen en het lastigst te zien zijn.
-
4
Laat hardnekkige plekken langer inwerken
Is de aanslag na het borstelen nog zichtbaar, breng dan opnieuw middel aan en laat dit een nacht staan voordat je opnieuw borstelt en doorspoelt.
-
5
Spoel meerdere keren door
Spoel minimaal twee keer door om alle middelresten weg te spoelen, zodat er geen reinigingsmiddel in het water blijft staan dat de pot kan beschadigen bij langdurig contact.
Waarom ontstaat kalkaanslag en urinesteen onder de waterlijn
Kalkaanslag ontstaat doordat mineralen uit hard leidingwater op het porselein achterblijven
nadat het water wegspoelt. Vooral net onder de waterrand, waar het oppervlak afwisselend nat en
droog is, slaat kalk sneller aan dan op plekken die continu onder water staan.
Urinesteen is hardnekkiger: dit ontstaat wanneer mineralen uit urine zich vermengen met
kalkaanslag en samen een harde, vaak geel- of bruinverkleurde korst vormen. Hoe langer deze
laag blijft zitten, hoe dieper hij zich in de poriën van het porselein vastzet en hoe lastiger
hij met alleen een normaal schoonmaakmiddel te verwijderen is.
Hardnekkige vlekken en verkleuring onder de waterlijn
Bruine of grijze verkleuring onder de waterlijn is meestal een combinatie van ingedroogde
kalk, urinesteen en soms roestdeeltjes uit het leidingwater. Een zuurhoudend middel breekt deze
mineralen af, maar bij een dikke laag is één behandeling vaak niet genoeg.
Bij extreem hardnekkige aanslag kan voorzichtig schuren met een puimsteen of speciale
wc-steen helpen. Werk hierbij altijd nat, zodat je het porselein niet beschadigt, en schuur
niet op een gecoate of beschadigde plek in de pot.
Let op
Combineer nooit bleekwater (chloor) met een zuurhoudend ontkalkingsmiddel, schoonmaakazijn
of een ammoniakhoudend middel in de toiletpot. Deze combinatie kan giftig chloorgas vormen.
Spoel de pot altijd grondig door voordat je van het ene naar het andere type middel wisselt.
Dagelijks onderhoud van de waterrand voorkomt opbouw
De waterrand regelmatig kort borstelen met een mild toiletreinigingsmiddel voorkomt dat kalk
en urinesteen de kans krijgen om een dikke laag te vormen. Een paar keer per week kort
doorborstelen werkt vaak beter dan één keer per maand intensief schoonmaken.
In een huis met hard water slaat kalk sneller aan. Zit je in zo’n gebied, dan is wekelijks
een zuurhoudend middel gebruiken onder de waterrand vaak nodig om aanslag voor te blijven.
Veelgemaakte fouten bij het reinigen van de binnenkant
Een veelgemaakte fout is een zuurhoudend ontkalkingsmiddel veel te lang laten inwerken,
soms dagen, in de hoop dat de aanslag dan vanzelf verdwijnt. Dit kan de glazuurlaag van het
porselein juist aantasten, waardoor nieuwe aanslag zich daarna nog makkelijker vasthecht.
Een andere fout is droog schuren met een schurend voorwerp zoals staalwol. Dit maakt
microscopisch kleine krasjes in het porselein, waarin kalk en urinesteen zich vervolgens nog
sneller vastzetten dan voorheen.
Ook het mengen van verschillende reinigingsmiddelen in de hoop op een sterker effect is
onverstandig. Naast het risico op chloorgas (zie hierboven) kan een mix van middelen de pot
juist minder goed reinigen dan één middel apart en consequent gebruikt.
Wat te doen als het middel niet werkt
Blijft de verkleuring na een paar behandelingen zichtbaar, dan kan de aanslag al diep in het
porselein zijn getrokken of is het oppervlak zelf beschadigd. In dat geval helpt een langere
inwerktijd ’s nachts vaak beter dan een sterker middel.
Houdt de verkleuring ondanks herhaalde behandeling aan, dan is dit vaak een teken van
permanente slijtage van het glazuur. Een professionele sanitairreiniger kan dan beoordelen of
verdere behandeling nog zin heeft.
Veelgestelde vragen
Hoe krijg ik urinesteen onder de waterlijn weg?
Laat het waterniveau in de pot zakken, breng een zuurhoudend ontkalkingsmiddel aan op de volledige waterrand en laat dit minimaal enkele uren, bij hardnekkige urinesteen een hele nacht, inwerken. Borstel daarna grondig met de toiletborstel en spoel meerdere keren door om alle middelresten te verwijderen.
Mag ik azijn en bleekwater samen gebruiken in de wc-pot?
Nee, combineer azijn of een ander zuurhoudend ontkalkingsmiddel nooit met bleekwater of een ammoniakhoudend middel. Deze combinatie kan giftig chloorgas vormen. Spoel de pot altijd goed door voordat je van middel wisselt.
Waarom blijft de waterrand van de wc steeds verkleuren?
De waterrand is afwisselend nat en droog, waardoor kalk uit het leidingwater daar sneller aanslaat dan op plekken die continu onder water staan. Vermengt deze kalk zich met urine, dan ontstaat urinesteen, een harde laag die zich steeds dieper in het porselein vastzet als hij niet regelmatig wordt verwijderd.